นาโนเทค-สวทช.
เปิดตัวนวัตกรรม e-Nose จมูกอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ กระจาย 100 เครื่อง ลง 5 โซนนำร่อง ดมกลิ่นสืบหาแหล่งต้นตอฝุ่นจากการเผาภาคเกษตร-โรงงาน แจงร่วม กฟผ. กรมควบคุมมลพิษ นำร่องตรวจแม่เมาะ ชี้เป้าก่อไฟเพื่อจัดการทันควัน
ลดPM2.5 ได้ผล สร้างความกระจ่างถึงตัวการ
ดร.ภญ.อุรชา รักษ์ตานนท์ชัย ผอ.ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ
(นาโนเทค) สวทช.นาโนเทค สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
เปิดเผยเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2569 ถึงการใช้นวัตกรรมระดับนาโนสืบหาแหล่งต้นตอฝุ่น
PM2.5 แก้ปัญหาที่ต้นเหตุ ด้วยเทคโนโลยี e-Nose (จมูกอิเล็กทรอนิกส์) เพื่อแก้ปัญหามลพิษทางอากาศอย่างแม่นยำและยั่งยืน ด้วยโครงการต้นแบบการกระจายเซนเซอร์
100 เครื่องในพื้นที่วิกฤต
ดร.รุ่งโรจน์ เมาลานนท์
ทีมวิจัยวิศวกรรมกระบวนการและระบบตรวจติดตาม นาโนเทค อธิบายว่า e-Nose คือชุดเซนเซอร์อัจฉริยะเลียนแบบการดมกลิ่นของมนุษย์
สามารถตรวจจับสารประกอบเคมีและก๊าซที่ตาเปล่ามองไม่เห็นได้ ฝุ่น PM2.5 จากแต่ละแหล่งกำเนิดจะมีลายเซ็น (Signature) หรือองค์ประกอบทางเคมีที่แตกต่างกัน
เช่น ฝุ่นจากการเผาชีวมวลได้แก่ ตอซัง ข้าวโพด ต่างจากฝุ่นจราจร และฝุ่นอุตสาหกรรม
ฝุ่นทุติยภูมิจากปฏิกิริยาของปุ๋ยไนโตรเจนในดิน โดยชุดต้นแบบ 100
เครื่องลงตรวจติดตาม 5 พื้นที่นำร่อง ได้แก่ พื้นที่โล่ง
(ค่าอ้างอิง), แปลงนาข้าว, ไร่ข้าวโพด,
สวนผลไม้ และป่าธรรมชาติ โดยใช้ AI และแบบจำลองคณิตศาสตร์ขั้นสูงประมวลผลข้อมูลแบบ
Real-time ผ่านแอปพลิเคชัน
ให้เห็นสัดส่วนแหล่งกำเนิดฝุ่นในแต่ละพื้นที่อย่างชัดเจน
“จากการทดสอบเบื้องต้นในพื้นที่ภาคเกษตร
ระบบ e-Nose แยกแยะค่า PM2.5
ที่พุ่งสูงขึ้นในวันนั้น จากลมที่พัดพาควันที่เผาไหม้ไร่อ้อยในพื้นที่ข้างเคียง
หรือเกิดจากปฏิกิริยาเคมีของปุ๋ยในแปลงเกษตรเอง
ความละเอียดระดับนี้ช่วยให้ภาครัฐเข้าไประงับเหตุหรือให้ความรู้เกษตรกรได้ตรงกลุ่มเป้าหมาย
ไม่ต้องสุ่มตรวจแบบหว่านแหเหมือนในอดีต” ดร.รุ่งโรจน์กล่าว
นายวิรัตน์ คำพรม หัวหน้ากองปฏิบัติการเหมือง
ฝ่ายการผลิตเหมืองแม่เมาะ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
หน่วยงานในพื้นที่จริง กล่าวว่านวัตกรรมนี้จำแนก สืบหาต้นตอของฝุ่นในพื้นที่อย่างเป็นระบบ
ข้อมูลที่ได้ช่วยให้ทำงานร่วมกับชุมชนและหน่วยงานท้องถิ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ลดการกล่าวโทษโดยไม่มีมูล ด้วยข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ยืนยันแหล่งกำเนิดมลพิษที่แท้จริง
โดยความร่วมมือกับนาโนเทค ในจังหวัดลำปาง เป็นก้าวสำคัญในการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม
ของเหมืองแม่เมาะ
ข่าวแจ้งว่าสวทช. จะจัดงานประชุมวิชาการประจำปี
หรือ NAC2026 วันจันทร์ที่ 27 เมษายน 2569 เวลา
09.30 – 12.00 น. ห้อง CC-404 อาคารศูนย์ประชุมอุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย
จ.ปทุมธานี เปิดมุมมองใหม่การชี้เป้าแหล่งกำเนิดฝุ่นอย่างแม่นยำ ด้วยเทคโนโลยี
e-Nose
นวัตกรรมจมูกอิเล็กทรอนิกส์ ยกระดับการติดตาม แก้ไขปัญหา PM2.5
จากห้องปฏิบัติการสู่การใช้งานจริงในพื้นที่ภาคสนาม
งานเสวนาครั้งนี้รวบรวมผู้กำหนดนโยบาย นักวิชาการ
ผู้บริหารเมือง ผู้พัฒนาเทคโนโลยี และผู้ใช้งานจริง ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมอง
ตั้งแต่นโยบายอากาศสะอาด การเตรียมความพร้อมต่อร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด
ไปจนถึงบทเรียนการใช้งานจริงจากเหมืองแม่เมาะ แนวทางขยายผลสู่พื้นที่เมืองใหญ่ ผู้สนใจสิ่งแวดล้อม สุขภาพ
เทคโนโลยี และนโยบายสาธารณะ งานเสวนาครั้งนี้ ผู้สนใจเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนอากาศสะอาดอย่างยั่งยืนได้
e-Noseดมกลิ่นฝุ่นPM25
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น